Asbest is een verzamelnaam voor een aantal mineralen die zijn opgebouwd uit microscopisch kleine, naaldachtige vezels. Asbest is vaak gebruikt om zijn goede eigenschappen: het is sterk, slijtvast, bestand tegen logen, zuren en hoge temperaturen en bovendien goedkoop. Asbest is met name na 1945 tot aan de jaren '80 veel toegepast. Losgebonden asbest is vanaf 1983 vrijwel niet meer toegepast. De beroepsmatige toepassing en verkoop van asbest zijn sinds 1 juli 1993 verboden. Het materiaal is veel gebruikt in gebouwen en woningen. Pas later werd bekend dat asbest grote risico's voor de gezondheid met zich mee kan brengen.

Risico's
Asbest kan op termijn bepaalde vormen van longkanker veroorzaken. Met het blote oog onzichtbare asbestvezeltjes kunnen door inademing diep in de longen doordringen. In Nederland sterven jaarlijks zo'n 600 mensen aan kanker die is veroorzaakt door (vaak beroepsmatige) blootstelling aan asbest.
Meestal zitten er jaren tussen het inademen van asbestvezels en het moment van ziek worden. Het gevaar van asbest schuilt dus in het inademen van de vezels: asbestvezels in water en voedsel leveren, voorzover nu bekend, geen gevaar op voor de gezondheid.

In de gewone buitenlucht komen ook asbestvezels voor, maar in zo'n geringe mate dat het gezondheidsrisico daarvan zeer klein is. Ook wanneer de asbestvezels zijn gebonden aan stevige materialen kunnen ze niet worden ingeademd. De risico's zijn dan eveneens zeer klein. Pas als asbestvezels wél uit een materiaal kunnen vrijkomen, ontstaat er risico.

Asbestvezels komen vrij als asbest niet of nauwelijks aan een dragermateriaal gebonden is, of wanneer het materiaal in slechte staat verkeert. Maar ook als asbesthoudend materiaal op een ondeskundige manier wordt gesloopt of bewerkt (denk bijvoorbeeld aan schuren, boren, zagen en breken) kunnen vele miljoenen vezels in de lucht komen, daar lang blijven zweven en vervolgens worden ingeademd. Om dat te voorkomen zijn strenge regels opgesteld.

Hechtgebonden en losgebonden asbest
'Hechtgebonden' noemen we de asbestmaterialen waarin de vezels stevig in een dragermateriaal verankerd zitten. Als het materiaal in goede staat verkeert en niet wordt bewerkt of gesloopt, komen er nauwelijks vezels vrij. Een goed voorbeeld van hechtgebonden asbest vormen asbestcementgolfplaten en vlakke platen die in goede staat verkeren.

'Losgebonden' zijn de asbesthoudende materialen waarin de vezels niet of nauwelijks aan een dragermateriaal zijn gebonden zoals spuitasbest, niet hecht-gebonden brandwerend board en zwaar verweerd asbestcement. De vezels kunnen dan gemakkelijk vrijkomen.

Asbest in SSH-woonruimte?
Een belangrijk jaar is 1983. Vanaf die tijd is in elk geval het gevaarlijke losgebonden asbest niet meer toegepast. Ook het gebruik van hechtgebonden asbest is sindsdien sterk afgenomen. Aan de hand hiervan hebben we het volgende overzicht opgesteld:

Bouwperiode	aanwezigheid asbest	frequentie
Na 1993	geen	niets
1983-1993	zeer onwaarschijnlijk	zeer weinig
1945-1982	zeer waarschijnlijk	zeer veel
Voor 1945	waarschijnlijk	incidenteel

Asbest op IBB, TWC en Warande
IBB, TWC en Warande zijn binnen de periode 1945-1982 gebouwd. Daarom heeft SSH Utrecht een asbest-inventarisatie laten maken. Als je meer wilt weten over de aanwezigheid van asbesthoudende materialen, klik dan hierboven op de complexnamen.

Meer vragen?
We kunnen ons voorstellen dat je vragen hebt over de aanwezigheid van asbesthoudende materialen in je nabije woonomgeving. Je kunt dan contact met ons opnemen.